Top 7 các thiết bị bảo hộ lao động cần có tại công trình

Tại các công trường xây dựng và nhà máy sản xuất, rủi ro tai nạn lao động luôn tiềm ẩn từ vật rơi, hóa chất, điện giật đến ngã cao. Trang bị đầy đủ các thiết bị bảo hộ lao động không chỉ là trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp mà còn là hàng rào bảo vệ sinh mạng người lao động trong từng giây làm việc.

Khái niệm thiết bị bảo hộ lao động

Thiết bị bảo hộ lao động (hay Phương tiện Bảo vệ Cá nhân — PPE: Personal Protective Equipment) là tổng hợp các trang bị, dụng cụ được thiết kế để bảo vệ người lao động khỏi các nguy cơ gây chấn thương, bệnh nghề nghiệp hoặc tử vong trong quá trình làm việc. Đây là lớp phòng thủ cuối cùng sau khi các biện pháp kiểm soát kỹ thuật và quản lý đã được áp dụng nhưng vẫn còn tồn tại rủi ro dư thừa trong môi trường làm việc.

Theo Luật An toàn, Vệ sinh Lao động số 84/2015/QH13 của Việt Nam, người sử dụng lao động có nghĩa vụ bắt buộc phải trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động và đảm bảo các thiết bị này đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định. Các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và tiêu chuẩn quốc tế như EN (Châu Âu), OSHA (Mỹ) đều quy định chi tiết về kỹ thuật, hiệu suất và phương pháp thử nghiệm cho từng loại thiết bị bảo hộ.

Thiết bị bảo hộ lao động được phân loại theo bộ phận cơ thể được bảo vệ: bảo vệ đầu (mũ bảo hộ), bảo vệ mắt (kính bảo hộ), bảo vệ hô hấp (mặt nạ phòng độc), bảo vệ tay (găng tay), bảo vệ chân (giày bảo hộ), bảo vệ toàn thân (quần áo bảo hộ) và bảo vệ khi làm việc trên cao (dây đai an toàn).​

Danh sách các thiết bị bảo hộ lao động cơ bản cần có

1. Quần áo bảo hộ

Quần áo bảo hộ lao động là trang phục chuyên dụng được thiết kế để bảo vệ toàn thân người lao động khỏi các nguy cơ vật lý, hóa học và nhiệt độ trong môi trường làm việc. Khác với quần áo thông thường, quần áo bảo hộ được sản xuất từ các loại vải kỹ thuật cao như vải cotton chống cháy, vải phản quang, vải chống hóa chất hay vải chống tĩnh điện tùy theo môi trường làm việc cụ thể.​

Các loại quần áo bảo hộ phổ biến tại công trình bao gồm quần áo phản quang giúp tăng khả năng nhận diện trong điều kiện thiếu sáng, quần áo chống hóa chất cho ngành hóa chất và phòng thí nghiệm, và bộ áo liền quần (coverall) dùng trong phòng sạch và sản xuất điện tử. Quần áo bảo hộ phải đáp ứng tiêu chuẩn EN ISO 13688:2013, quy định yêu cầu chung về ergonomics, kích cỡ, độ bền và tính vô hại. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn TCVN 2606 và Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH quy định cụ thể về trang bị quần áo bảo hộ cho từng ngành nghề.

2. Mũ bảo hộ lao động

Mũ bảo hộ lao động là thiết bị bảo vệ quan trọng bậc nhất tại công trường, có nhiệm vụ bảo vệ đầu khỏi các vật thể rơi từ trên cao, va đập với các vật cứng và nguy cơ điện giật. Theo Thông tư 24/2014/TT-BLĐTBXH, mũ bảo hộ là phương tiện bảo vệ cá nhân bắt buộc tại công trường xây dựng, khu vực có nguy cơ rơi vật thể và môi trường điện.

Mũ bảo hộ được phân loại theo tiêu chuẩn điện áp: Class E chịu được điện áp lên đến 20.000V phù hợp cho công nhân làm việc trong môi trường nguy cơ điện giật cao; Class G chịu được điện áp lên đến 2.200V cho các công việc liên quan đến điện áp thấp. Tiêu chuẩn quốc tế áp dụng cho mũ bảo hộ gồm EN 397 (Châu Âu) và TCVN 6407:1998 (Việt Nam). Màu sắc mũ bảo hộ cũng mang ý nghĩa phân biệt cấp bậc tại công trình: màu trắng thường dành cho quản lý, màu vàng cho công nhân phổ thông và màu đỏ cho nhân viên an toàn.

3. Kính bảo hộ

Kính bảo hộ lao động bảo vệ mắt người lao động khỏi các nguy cơ như bụi mịn, mảnh kim loại, hóa chất bắn tóe, tia UV và ánh sáng cường độ cao. Mắt là một trong những bộ phận dễ bị tổn thương nhất tại công trường, và chấn thương mắt thường gây hậu quả vĩnh viễn nếu không được bảo vệ đúng cách.​

Kính bảo hộ được phân loại thành kính bảo vệ cơ học (chống va đập, mảnh văng), kính lọc tia UV dùng trong hàn và làm việc ngoài trời, kính chống hóa chất cho ngành công nghiệp hóa chất, và kính chống laser cho môi trường có tia laser. Tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho kính bảo hộ tại Việt Nam bao gồm TCVN 3579-81 (mắt kính không màu), TCVN 3580-81 (kính lọc sáng) và TCVN 3581-81 (yêu cầu kỹ thuật chung). Cần lựa chọn kính bảo hộ đạt tiêu chuẩn EN 166 (Châu Âu) với mức độ bảo vệ phù hợp với môi trường làm việc cụ thể.

4. Mặt nạ phòng độc

Mặt nạ phòng độc (hay thiết bị bảo hộ đường hô hấp) bảo vệ người lao động khỏi bụi công nghiệp, hơi dung môi, khí độc, vi sinh vật và các tác nhân nguy hại đường hô hấp khác. Đây là thiết bị không thể thiếu trong môi trường có bụi silica (ngành xây dựng), hóa chất bay hơi (ngành hóa chất, sơn), vi khuẩn và virus (ngành y tế, thực phẩm).​

Mặt nạ phòng độc được phân thành nhiều loại dựa trên mức độ bảo vệ: khẩu trang lọc bụi dùng một lần (FFP1, FFP2, FFP3), mặt nạ nửa mặt có hộp lọc thay thế cho hơi hữu cơ và khí axit, và mặt nạ toàn mặt dùng trong môi trường hóa chất nồng độ cao hoặc thiếu oxy. Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3740-82 quy định về mặt nạ lọc độc công nghiệp và hộp lọc, trong khi tiêu chuẩn Châu Âu EN 140/EN 136 áp dụng cho mặt nạ nửa mặt và toàn mặt.

5. Găng tay bảo hộ

Găng tay bảo hộ bảo vệ đôi tay người lao động — bộ phận thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với các nguy hiểm nhất tại công trường — khỏi chấn thương cơ học, hóa chất ăn mòn, nhiệt độ cao và điện giật. Đôi tay chịu đựng nhiều rủi ro nhất trong quá trình lao động, từ va đập, cắt đứt đến bỏng hóa chất.​

Các loại găng tay bảo hộ phổ biến bao gồm: găng tay chống cắt (chỉ số ANSI/EN 388) cho ngành kim loại và thủy tinh, găng tay cao su chống hóa chất cho ngành hóa chất và phòng thí nghiệm, găng tay cách điện (TCVN 5586-1991) cho ngành điện lực, và găng tay chống tĩnh điện cho phòng sạch điện tử. Tiêu chuẩn quốc tế EN 388 quy định 6 cấp độ bảo vệ cơ học cho găng tay, trong khi EN 374 áp dụng cho găng tay kháng hóa chất. Theo Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH, doanh nghiệp có trách nhiệm trang bị găng tay phù hợp với từng loại công việc cụ thể.

6. Giày bảo hộ

Giày bảo hộ lao động bảo vệ bàn chân khỏi các nguy cơ như vật nặng rơi đè, đinh nhọn đâm xuyên, hóa chất, điện giật và trơn trượt trong điều kiện làm việc khắc nghiệt. Chân là bộ phận thường bị bỏ qua nhưng lại phải chịu đựng toàn bộ trọng lực cơ thể và tiếp xúc thường xuyên với mặt đất nơi nhiều nguy hiểm tiềm ẩn.​

Giày bảo hộ đạt chuẩn ISO 20345 phải có khả năng chịu va đập tối thiểu 200 Joule tại mũi giày, chống thủng từ đinh sắt, chống trơn trượt, chống dầu mỡ và cách điện. Tại công trường xây dựng, giày bảo hộ có đế thép chống đinh và mũi thép gia cố là yêu cầu bắt buộc. Ngoài giày thông thường, ủng cao su cách điện (TCVN 5588-1991) được dùng trong ngành điện lực, và ủng chống hóa chất cho công nhân vận hành hóa chất.

7. Dây đai an toàn

Dây đai an toàn (safety harness) là thiết bị bảo vệ sinh mạng người lao động khi làm việc trên cao, ngăn chặn nguy cơ rơi tự do — một trong những nguyên nhân tai nạn lao động hàng đầu tại Việt Nam và thế giới. Khi làm việc ở độ cao trên 2m, dây đai an toàn là vật bất ly thân không thể thiếu.​

Dây đai an toàn hiện đại được làm từ sợi polyamide chắc chắn, tích hợp bộ giảm sốc giúp hạn chế lực tác động xuống dưới 6 kN khi xảy ra sự cố, và móc neo kim loại đạt chuẩn chịu lực trên 23 kN. Theo tiêu chuẩn Châu Âu EN 361 và EN 355, dây đai an toàn phải được kiểm tra định kỳ, thay thế sau khi chịu tác động lực và không được sử dụng quá hạn sử dụng quy định của nhà sản xuất. Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7802 quy định chi tiết về yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm cho dây đai an toàn.​

Hướng dẫn chọn thiết bị bảo hộ lao động cho doanh nghiệp

• Đánh giá rủi ro môi trường làm việc: Bước đầu tiên là tiến hành đánh giá rủi ro toàn diện tại nơi làm việc để xác định các mối nguy cụ thể. Một công trường xây dựng sẽ cần ưu tiên mũ bảo hộ và dây đai an toàn, trong khi một nhà máy hóa chất cần ưu tiên mặt nạ phòng độc và găng tay kháng hóa chất, còn phòng sạch điện tử cần ưu tiên quần áo và găng tay chống tĩnh điện.​
• Kiểm tra chứng nhận tiêu chuẩn: Luôn ưu tiên các sản phẩm có chứng nhận tiêu chuẩn rõ ràng như TCVN cho thị trường trong nước, EN/CE cho tiêu chuẩn Châu Âu hoặc OSHA/ANSI cho tiêu chuẩn Mỹ. Chứng nhận không chỉ đảm bảo hiệu quả bảo vệ mà còn giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý khi xảy ra tai nạn lao động.
• Đảm bảo phù hợp với người dùng: Thiết bị bảo hộ chỉ phát huy hiệu quả khi người lao động sử dụng đúng cách và cảm thấy thoải mái khi đeo. Cần lưu ý kích thước phù hợp, trọng lượng nhẹ để không gây mỏi mệt khi sử dụng lâu dài, thiết kế ergonomic không cản trở các thao tác công việc và khả năng phối hợp giữa các thiết bị bảo hộ khác nhau (ví dụ: mũ bảo hộ phải tương thích với kính bảo hộ và khẩu trang).​
• Lập kế hoạch bảo trì và thay thế định kỳ: Thiết bị bảo hộ lao động cần được kiểm tra trước mỗi ca làm việc, bảo dưỡng định kỳ và thay thế kịp thời khi có dấu hiệu hao mòn hoặc hư hỏng. Xây dựng hệ thống hồ sơ theo dõi tình trạng từng thiết bị, đặt lịch kiểm định định kỳ theo khuyến nghị của nhà sản xuất và phân bổ ngân sách hợp lý cho việc bổ sung vật tiêu hao.​
• Đào tạo người lao động: Cung cấp đầy đủ thiết bị bảo hộ chưa đủ, doanh nghiệp cần đào tạo người lao động cách đeo, tháo, sử dụng và bảo quản đúng cách từng loại thiết bị. Việc sử dụng thiết bị bảo hộ không đúng cách, chẳng hạn như đeo khẩu trang không đúng vị trí hoặc không buộc dây đai an toàn vào điểm neo đúng, có thể vô hiệu hóa hoàn toàn khả năng bảo vệ của thiết bị.​

Các thiết bị bảo hộ lao động là đầu tư thiết yếu và bắt buộc mà mọi doanh nghiệp cần thực hiện để bảo vệ người lao động và tuân thủ quy định pháp luật. Lựa chọn đúng thiết bị, đúng tiêu chuẩn cho từng môi trường làm việc không chỉ giảm thiểu tai nạn lao động mà còn nâng cao năng suất và uy tín doanh nghiệp.

Chuki Safety là đơn vị cung cấp toàn diện các thiết bị bảo hộ lao động chất lượng cao đạt tiêu chuẩn, từ quần áo bảo hộ, mũ bảo hộ, kính, mặt nạ, găng tay đến giày bảo hộ và dây đai an toàn. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và nhận báo giá ưu đãi nhất cho bộ thiết bị bảo hộ lao động phù hợp với doanh nghiệp của bạn!​